// Google analytics code

Кратко житие на св. Климент Охридски – Игумен Гаврил

Свети Климент е еден од светите Седумчисленици кои го проповедале мегу словенските народи и ги просветлувале преку купелот на крштението и словото на вистината.

Свети Климент е роден во Источна Македонија. За него се споменува дека уште од младини ги гледал добродетелите на св.Методиј кој во тоа време бил началник, архонт, на словенското Кнежество кое ги пофакало територииите северно од Солун до Брегалничката област. А некои сметаат дека неговото родно место е денешното Радовишко село Горно Липовик. Подоцна св. Методиј ја напушта световната служба и се замоначува во манастирот Олимп во Грција и кога бил повикан да го проповеда Евангелието во Моравија и Панонија заедно со Неговиот помлад брат Константин – Кирил, св. Климент бил повикан да им се придружи заедно со Наум, Сава, Горазд и Ангелариј. Заради неговата богата реч и сеопштото познавање на световните науки, дека св.Климент бил и световно високо образован.

Пред да заминат, св.Кирил и св.Методиј го создале слонското писмо глаголицата, ги превеле Евагелието и најпотребните книги потребни за Богослужба. Во меѓу време се појавила т.р. тријазична ерес кој погрешно учела дека Евагелието треба да се проповеда само на Грчки. Латински И Еврејски бидејки само на тие три јазици била потпишана таблицата на Крстот Христов, што е апсолутна ерес и спротивност на Христовите зборови: Одете и научете ги сите народи (јазици) и крштевајте ги во името на Отецот и Синот и Светиот Дух. Исто и св.Павловите зборови: сакам да кажам пет разбирливи зборови одколку 1000 неразбирливи… и затоа тие морале да се јават пред Римскиот папа, кој во тоа време бил Православен, и да га изложат својата вера и учење.

Кога стигнале таму св.Кирил, кој сеуште тогаш се викал Константин, бидејки многу го сакал св.свештеномаченик Климент папа римски посакал да му ги најде моштите. Со брод се упатиле кон островот Херсон каде св.Климет римски бил удавен од незнабожците. Тие не знаеле каде точно се моштите но Светиот Дух ги носел и кога пристигнувале до местото од морето со голема светлина се покажале светите мошти на овој Божји угодник. Тие ги зеле и ги пренеле во Рим каде ги чекале со големи почасти. Папата Адријан ги примил ги ислушал и се уверил дека не прават ништо спротивно на Евагелието и Нивната вера е исправана и заснована на верата на св. Апостоли. Ги почестил, ги благословил и ги поткрепил за мисијата. Тогаш и Константин тешко се рзболел и бил замонашен во схима со има Кирил, а за потребите на мисијата ги ракоположил нивните ученици и св. Климент бил ракоположен за јеромонах. Наскоро св.Кирил мирно се упокоил во Господа. Неговите мошти биле положени во цркавата св. Климент Римски, а останатите од мисијата со благослов заминале во Моравија и Панонија. Таму од почетокот со чест и радост биле дочекани и успешно ја спроведувале нивната мисија, но подоцна откако се сменила власта и под силен притисок на германското свештенство кое ја застапувале ереста на „филиокве-то“. Погрешното учење дека Светиот Дух произлегува не само од Отецот туку и ос Синот, ерес која и ден денес ја сатапуваат Римокатолиците, започнало нивното прогонство. По упокојувањетоа на Св.Методиј,  св. Горазд кого св.Методиј го избрал за негов наследник останал во Моравија, а останатите се вратиле назад. Во мегувреме на балканот од каде што тргнале, настанале големи промени на политичката и духовно поле. Тогаш се подига Бугарското царство како голема сила, а св.Фотиј под чие духовно раководство и благослов заминале на мисијата бил сменет од патријаршискиот трон. Се вели дека тогаш тие стигнале до Белград, последниот град во границата на Бугарскот царство и испратиле абер за да видат како ќе реагира новиот цар. Меѓутоа св. Цар Борис – Михаил, кој во тоа време ја прима Христијанаската вера и се покрстува тој и целото негово царство пртеку купелот на препородувањето и како сестрана личност со голема визија, кога слушнал за нив со израдувал и му било чест да има такви свети луге покрај себе во своето царство и со задоволство ги примил и гу угостил и ги задржал кај себе во Преслав, тогашната Бугарска престолнина. Во 886 година св.Наум го задржува кај себе, а другите ги испарака по другите територии на своето царство. Свети Климен како најспособен го испарака во областа Кутмичевица со главни градови Девол и Охрид. во тоа време биле на крајот периферијата од неговото царство за да од таму св.Климент како потпорен столб ја чува верата Православна. Во Кутмичевица, област која се простирала во денешна Западна Македонија покрај Охрид и југоисточна Албанија, св. Климент бил испратен на мисија и таму основа голема просветителска дејност и голема книжевна школа, прв словенски универзитет преку кого излегуваат повеке од 3500 образован кадар кои постануваат епископи и свештеници воглаво во Македонија, Албанија и Бугарија…

По седум годишна просветителска дејност, новиот цар Бугарски Симеон го поставил за Дремвицко Велички Епископ. На соборот во Преслав (893 г.) Климент бил избран за “прв епископ словенски” на Дрембица и Белица. На негово место како управител бил поставен св. Наум.Точно не е прецизирана каде се наога св. Климентовата нова Епархија но ако ги земем во предвид пишаните документи, Диканжовиот документ од    век каде св.Климент се споменува како Епископ Тивериополски, а тоа е денешната Струмичка Епархија со седиште во Водоча преку која минува реката Водочница, која порано се викала Бела Река, што се поврзува со Белица или В(Б)еличка Епархија. А во неговто житие се вели дека тој многу го сакал својот манастир (св . Пантелејмон) и често свратувал до до него, а кога ќе дошол таму се чуствувал многу изморен од долгиот пат и уште некои други аргументи кои јасно го потврдува нашиот став за лоциранњето на неговата епархија.

И таму, св. Климент, напорно работел во просветлението на неговата од Бога дарувана паства кој знаел да се симне до нивото на секој еден од нив и да му ја даде неговата помош. Како свештеник и епископ тој неуморно работил 30 години (886-916 г.) во проповед и чирење на спасоносната христијанска вера помегу новодојдените словенски народи на балканот. Дење ги поучувал децата и младинината, а ноќе се молел и пишувал: преведувј книги од грчки на словенски, составувал проповеди и духовни поуки за своето свештенство и народ. Градел цркви и манастири. И со молитвата си вршел много чуда помагајки му на народот.

Селаните ги учел како да си ги облагородуваат дивите дрва калемејки на нив питоми и покажувајки дека и од дивите , народи, незнабожците, ако се накалемата на пиомата малсина, Православната христијанска вера, односно Црквата може да станат питоми и да ја примнат благодатта на Светиот Дух, Господ. Од тој период останала анегдотата кога во го прашале св.Климента какво дрво сака да посади, она што бргу расте и кратко трае или она што бавно расте и кратко тари и тој го избрал второто. Струмица е христијански град уште од раното христијанство. Во него се прославиле св.15 Тивериополски свештено маченици во чие време во Сртумица и струмичката околија не останал ниеден кој не бил христијаниан. Нив св. Климент многу ги сакал и почитувал. И тој ја обновил ниваниот манастир правејки го петокуполна крстообразна црква.

За св. Климент се мисли дека ја измислил кириличното писмо, што не е точно. Имено, Цар Симеон сакал глаголицата да ја прилагоди на грчката алфавита најпрво го побарал св. Климент како најистакнат нивни ученик , но св. Климент тоа го одбил заради големата почит и љубовц што ја имал кон своите духовни Отци и учители. Тој не сметал дека е подостоен од своите учители дека нивното дело е несовршено па сдега тој да и го менува и усовршува и затоа го одбил а царот Симеон го ангажирал Константин Преславсик подоцна епископ Брегалнички, затоа што уште од тоа време во брегалничката и преславскат книжевна школа кирилицата бргуја  заменила глаголицата а во Охридската и Сртумичката глаголицата се задржала дури до половината на 12 век.

При крајот од неговиот живот тој побарува од царот да биде разрешен од епископскиот чин и да се повлече во тишината на неговот возљубено безмолвие и мирно да си го дочека своето преселување од земјата кон Небеснбите пространства но царот Симеон сметал дека немало друг подостоен да го замени него на тронот додека е тој жив и така св. Климен продолжил со својот подвиг и понатака. Го завршил преводот на Цветниот триод последната потребна книга од целовкупниот Богослужбен циклус и на 26 Јули/8 Август во 916 година мирно се упокојува во Господа во Охрид. Според неговиот завете погребан е во притворот на “неговата” манастирска църква «св. Панталејмон» (Плаошник) која во 1515 г. Бше претворена во џамијаа. Мощите му са пренесени в охридската църква «Св. Богородица Перивлептос», наречена после тоа «Св. Климент». владата на Р.Македонија знаејки го значението на св.Климентовиот манастир и неговиот универзитет  во 2002 г.манастирска църква «Св. Панталејмон» ја урива и така растурената тогашна џамија и врз старите темели се подигнува на новое издрадената црква и во неа повторно ги врака моштите на светителот. Многу бргу по неговата смрт епископ Климент е канонизиран.

Покрај црковните и педагошките дејности, особено учителско проветителски, Климент развил и богата книжевна дејност. Автор е на многу поучни и похвални слова како похвалата на Кирил Филозоф, похвалата на пророкот Захариј и св. Јован Крстител, за св. Кирил и Методиј, св. Јован Крстител, св. Арх. Михаил и Гаврил. Но, во неговото творештво преовладуваат поучителните слова кои се однесуваат на општохристијанските светители: Св.Ѓорги, Св.Тома, Св.Антониј, потоа слова посветени на Богородица и слова посветени за настаните од животот на Господ Исус Христос. Откриено е дека кога св. Климент ги преведувал црковните богослужбени книги и самиот додавал свои творби и ги преуредувал, и многу од неговите проповеди заради споредбата со најголемиот црковен проповедник св. Јован Златоуст, подоцна, препичувачите го потпишале како св. Јован Златоуст но денес анализирајки ги според стилот, книжевниот израз и современоста се пртпоставува дека тоа се всушност дела на самиот св. Климент Охридски.

Свети Климен според својот живот и дело покажува дека е една од најголемите свети личности за Православието и светител кој треба да ги обединува сите Православни Христијани. Но очигледно заболени од болеста на етнофилетизмот (национализмот) св. Климент, место да ни е заедничка радост и пофалба, ни постанува причина за поделаби и несогласувања. Грците заради тоа што не е грк и не проповедал елинизам скоро го немат ни поместено во нивниот дневен црковен календар. Македонците, Бугарите и Србите се расправаат чиј бил св. Климент, Македонец, Бигарин или Србин, а не разбираат дека си тоа не го радуваат светителот кој подеднакво се моли на небесата за сите нас и со тоа го разоруваме телото Христово Црквата. Воопшто не е важно што било по националност св. Климент. Според мене логично е да е Македонец, но тоа не ни важно, најважно е тоа што е Православен Христијански светител кој не љубе сите нас и кој за сите нас подеднакво се молел на земјата додека бил жив, а сега уште повеќе во Цратсвото Божјо на престолот на Пресветата Едносушта и Неразделан Троица, Отецот и синот и Светиот Дух.

По неговите свети Молитви Господиу Исусе Христе помилуј не. Амин.

 


About The Author